De Erfgoedmonitor
menu

De Erfgoedmonitor presenteert feiten en cijfers over het erfgoed

Momenteel zijn er 174 indicatoren beschikbaar.
Geaccentueerd
Uitgelicht:

Aantal gebouwde rijksmonumenten - actuele stand

Eind augustus 2018 telde Nederland 61.919 gebouwde rijksmonumenten. De meeste hiervan bevinden zich in Noord- (14.031) en Zuid-Holland (9.156).

Uitgelicht:

Up2Date 2018

Erfgoedmonitor.nl heeft wederom een selectie van erfgoedcijfers van het afgelopen jaar in de schijnwerpers gezet. Zo ziet u in één oogopslag de actuele stand per 1 januari 2018. Ook zijn er nieuwe infographics die u kunt downloaden. 

Uitgelicht:

Enquête gebruik Erfgoedmonitor

Help ons de Erfgoedmonitor nog beter te maken en doe mee met de enquête over het gebruik van-, en de tevredenheid over de Erfgoedmonitor!

Zoek hier data per gemeente, provincie of landsdeel

Kies in het linker vak de naam van het gebied of de gemeente waarvan je gegevens wilt zien en in het rechter het gebied of de gemeente waarmee je die gegevens wil vergelijken. Kies daaronder het onderwerp waarop je wilt zoeken.
Meer informatie? Bekijk hier een instructievideo.

Specials

Religieus erfgoed

Stevenskerk in Nijmegen

Nederland kent een lange traditie in de bouw van kerken en kloosters, waarvoor de beste architecten en kunstenaars werden ingeschakeld. Kerken en kloosters zijn van oudsher de cultuurtempels van onze samenleving, dé plekken waar onze cultuur samen kwam om te bidden, te rouwen en te vieren. 

Plekken van verbinding

Kerken zijn ook belangrijke plekken van verbinding en betekenis. Primair vanuit religieus perspectief, maar ook in ruimtelijke en sociale zin zorgen zij voor verbinding: wijken en dorpen zijn vaak rondom een kerk gebouwd. Gaat de kerk weg, dan verliest de wijk haar hart. 

Economisch belang 

Ook economisch leveren kerken het nodige op. Sommige kerken trekken honderdduizenden bezoekers, bijvoorbeeld de Stevenskerk in Nijmegen met zo’n 120.000 bezoekers per jaar. Herbestemde kerken, zoals uitgeverij Waanders in de Broerekerk in Zwolle of de boekhandel in de Dominicanenkerk in Maastricht, zien zelfs zo’n 700.000 bezoekers per jaar. 

Bijdragen aan onderhoud

Naast hun verbindende en sociale functie is het belang van kerken en kloosters tevens terug te zien in de hoeveelheid geld die wij er als samenleving voor over hebben. Niet alleen hebben gelovigen zelf ooit veel geld opgebracht om hun kerken te bouwen en te onderhouden, maar ook overheden dragen nu nog het nodige bij aan hun onderhoud en restauratie.

Erfgoed onder druk

Maar kerken en kloosters staan ook onder steeds grotere druk. Steeds minder gelovigen belijden hun geloof in de kerk. Hierdoor dreigen kerkgebouwen in onbruik te raken en gaan onderhoudslasten steeds zwaarder op de schouders van de kerkeigenaren drukken. Dit raakt ook de zorg van de Rijksoverheid: ongeveer een derde van deze gebouwen is aangewezen als rijksmonument. 

Nieuwe afspraken

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) gaat de komende 2 jaar samen met een beperkt aantal partners die het verschil kunnen maken, afspraken maken over hoe de erfgoedwaarden van kerken en kloosters zoveel mogelijk overeind gehouden kunnen worden. Dit kan in puur religieus gebruik zijn, maar ook met nevengebruik, of met een heel nieuw gebruik.

 

Erfgoed en publiek

Erfgoedpubliek op Open Dag RCE Lelystad

Het kunnen zien, beleven en ervaren van erfgoed is een van de voorwaarden om het erfgoed te kunnen overdragen en vaak ook om het te kunnen behouden. Een monument waarin gewoond of gewerkt wordt, wordt onderhouden en blijft zo in stand. Een religieus object dat gebruikt wordt in de eredienst, krijgt aandacht en zorg.

Toegankelijkheid
Bij toegankelijkheid van erfgoed gaat het om twee aspecten: de toegankelijkheid van het erfgoed zelf en van (achtergrond)informatie over dit erfgoed. In beide gevallen gaat het om zowel de fysieke als de virtuele toegankelijkheid. Is een archeologische site, monument of landschap geopend voor het publiek, of is een collectie fysiek te bezichtigen? Is een collectie digitaal ontsloten, of is een interieur in een monument via internet te bekijken? De toegankelijkheid van informatie over het erfgoed betreft het aanbod van bijvoorbeeld publieksproducten (zoals brochures, rondleidingen, wandel- en fietsroutes en dergelijke), educatieve activiteiten en audiovisuele- en sociale media.

Gebruik
Ook het gebruik van erfgoed heeft twee kanten. Enerzijds gaat het om passende economische exploitatie. Wat valt er te verdienen met erfgoed en wat wil het publiek ervoor betalen? Anderzijds gaat het bij gebruik van erfgoed ook over maatschappelijke functies die het erfgoed voor de samenleving vervult en de maatschappelijke baten die het daarmee oplevert. Welke effecten zijn er op het gebied van bijvoorbeeld medegebruik of nieuwe bestemmingen?

Publieksparticipatie
Publieksparticipatie omvat een breed spectrum van betrokkenheid van het publiek. Dit gaat van tamelijk passief of receptief, zoals het enkel bezoeken van een archeologische site, monument, landschap of het bekijken van een tentoonstelling, tot (meer) actieve vormen van betrokkenheid. Dit laatste uit zich dan bijvoorbeeld in het lidmaatschap van een organisatie, het geven van giften, het meedoen aan publieksactiviteiten, het mee produceren van de inhoud van een tentoonstelling of evenement, of door zich bijvoorbeeld in te zetten als vrijwilliger of bestuurslid van een erfgoedorganisatie.

Erfgoedmonitor

is een initiatief van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.